Το άγχος του μαγιό: πώς να ξαναβρείς σχέση εμπιστοσύνης με το σώμα σου

Κάθε καλοκαίρι παρατηρώ το ίδιο μοτίβο να επανέρχεται στις συνεδρίες μου. Άνθρωποι που τον χειμώνα ένιωθαν αρκετά καλά με τον εαυτό τους, μπαίνοντας στην παραλία ή δοκιμάζοντας μαγιό στο δοκιμαστήριο νιώθουν ξαφνικά μια έντονη δυσφορία που δεν περίμεναν. Δεν είναι φαντασία σου. Δεν είναι υπερβολή. Είναι κάτι πολύ πραγματικό που βιώνει η πλειοψηφία των ανθρώπων, ακόμα κι αν το κρύβουμε καλά.

Γιατί το καλοκαίρι μας εκθέτει

Τον περισσότερο καιρό του χρόνου το σώμα μας είναι καλυμμένο. Τα ρούχα, τα πανωφόρια, τα layers που φοράμε δημιουργούν μια φυσική απόσταση ανάμεσα στο σώμα μας και το βλέμμα των άλλων, αλλά κυρίως ανάμεσα στο σώμα μας και το δικό μας βλέμμα. Το καλοκαίρι αυτή η απόσταση εξαφανίζεται. Το μαγιό δεν κρύβει σχεδόν τίποτα, και ξαφνικά νιώθουμε ότι εκτιθέμεθα με τρόπο που δεν μπορούμε να ελέγξουμε.

Αυτή η αίσθηση έκθεσης δεν είναι μόνο οπτική. Είναι βαθιά σωματική. Το σώμα, όταν νιώθει ότι παρατηρείται και κρίνεται, αντιδρά σαν να βρίσκεται σε κίνδυνο. Σφίγγεται, μαζεύεται, θέλει να γίνει μικρότερο ή να εξαφανιστεί. Αν έχεις παρατηρήσει τον εαυτό σου να τραβάει την πετσέτα πιο κοντά, να κάθεται με συγκεκριμένο τρόπο για να «κρύψει» κάτι, ή να αποφεύγει τη φωτογράφιση, αναγνωρίζεις ακριβώς αυτή τη σωματική αντίδραση.

Το άγχος δεν αφορά ποτέ μόνο το σώμα

Κάτι που βλέπω συχνά στη δουλειά μου είναι ότι το άγχος γύρω από την εικόνα του σώματος σπάνια έχει να κάνει αποκλειστικά με το σώμα καθαυτό. Πίσω από τη σκέψη «δεν μου αρέσει πώς φαίνομαι» συχνά κρύβεται κάτι βαθύτερο: φόβος κρίσης, ανάγκη αποδοχής, παλιά μηνύματα που έχουμε εσωτερικεύσει από γονείς, σχολείο ή κοινωνία για το τι σημαίνει «αποδεκτό» σώμα.

Τα social media επιτείνουν αυτό το φαινόμενο με τρόπο που δεν υπήρχε παλιότερα. Βλέπουμε δεκάδες φωτογραφίες την ημέρα από ανθρώπους σε παραλίες, συχνά επιμελώς φωτισμένες και επεξεργασμένες, και ασυνείδητα τις συγκρίνουμε με τη δική μας πραγματικότητα χωρίς φίλτρο. Αυτή η σύγκριση δεν είναι δίκαιη, γιατί συγκρίνουμε το εσωτερικό μας βίωμα με μια επιμελημένη εξωτερική εικόνα, αλλά ο εγκέφαλος δεν κάνει πάντα αυτή τη διάκριση.

Η σχέση σώματος και συναισθήματος

Στη δουλειά μου, ιδιαίτερα μέσα από τη Χοροκινητική Ψυχοθεραπεία, βλέπω καθημερινά πόσο στενά συνδέεται το πώς νιώθουμε για το σώμα μας με το πώς νιώθουμε γενικότερα για τον εαυτό μας. Το σώμα δεν είναι απλώς ένα κέλυφος που κουβαλάει το μυαλό μας. Είναι ο τρόπος με τον οποίο υπάρχουμε στον κόσμο, νιώθουμε, εκφραζόμαστε και σχετιζόμαστε.

Όταν κάποιος νιώθει ντροπή για το σώμα του, αυτή η ντροπή δεν μένει περιορισμένη στο πώς φαίνεται. Επηρεάζει το πώς κινείται, πώς στέκεται, πόσο χώρο επιτρέπει στον εαυτό του να καταλάβει. Έχω δει ανθρώπους να μαζεύονται κυριολεκτικά, να περπατούν πιο σκυφτά, να αποφεύγουν χώρους όπου αισθάνονται εκτεθειμένοι. Το αντίστροφο ισχύει επίσης. Όταν κάποιος αρχίζει να ξαναβρίσκει εμπιστοσύνη στο σώμα του μέσα από την κίνηση, αυτή η αλλαγή αντανακλάται και στη διάθεση, στην αυτοπεποίθηση, στον τρόπο που σχετίζεται με τους άλλους.

Τι σημαίνει «εμπιστοσύνη στο σώμα»

Δεν μιλάω για το να «αγαπήσεις» το σώμα σου με τον τρόπο που το υπόσχονται συχνά τα άρθρα ευεξίας, σαν να είναι κάτι που συμβαίνει αυτόματα αν το θελήσεις αρκετά. Η εμπιστοσύνη στο σώμα είναι κάτι πιο ήσυχο και πιο ρεαλιστικό. Είναι η ικανότητα να είσαι μέσα στο σώμα σου χωρίς να το αξιολογείς συνέχεια. Να μπορείς να κολυμπήσεις χωρίς να σκέφτεσαι πώς φαίνεσαι στο νερό. Να μπορείς να φας κάτι νόστιμο χωρίς ενοχή. Να μπορείς να χορέψεις σε μια βραδιά χωρίς να παρακολουθείς τον εαυτό σου απ’ έξω, σαν κριτής.

Αυτή η ικανότητα δεν χτίζεται με λογική. Δεν αρκεί να λες στον εαυτό σου «όλα τα σώματα είναι όμορφα» αν το σώμα σου εξακολουθεί να νιώθει ανασφαλές. Χτίζεται σταδιακά, μέσα από την εμπειρία, μέσα από στιγμές όπου επιτρέπεις στο σώμα σου να κινηθεί, να νιώσει, να υπάρξει χωρίς τον συνεχή εσωτερικό σχολιασμό.

Τι μπορείς να κάνεις αυτό το καλοκαίρι

Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσεις ότι αυτό που νιώθεις είναι πραγματικό και κατανοητό, όχι κάτι που πρέπει να «ξεπεράσεις» βιαστικά. Δώσε στον εαυτό σου χώρο να παρατηρήσει πότε εμφανίζεται η δυσφορία, χωρίς να την κρίνεις.

Δοκίμασε επίσης να παρατηρήσεις πόσο χρόνο περνάς αξιολογώντας το σώμα σου μέσα από κάμερα, καθρέφτη ή σύγκριση, και σκόπιμα δώσε στον εαυτό σου κάποιες στιγμές χωρίς αυτή την παρατήρηση. Μια βόλτα στη θάλασσα χωρίς κινητό. Ένα κολύμπι όπου η προσοχή σου πηγαίνει στο πώς νιώθει το νερό στο δέρμα, όχι στο πώς φαίνεσαι.

Η κίνηση, ακόμα και η πιο απλή, βοηθά πολύ σε αυτή τη διαδικασία. Δεν χρειάζεται κάτι δομημένο. Μπορεί να είναι ένα χορευτικό βήμα στο σαλόνι, ένα τέντωμα το πρωί, μια βόλτα χωρίς προορισμό. Το σημαντικό είναι να κινείσαι για το πώς νιώθεις, όχι για το πώς φαίνεσαι.

Αν παρατηρείς ότι το άγχος γύρω από το σώμα σου επηρεάζει σοβαρά την καθημερινότητά σου, την κοινωνική σου ζωή ή τη σχέση σου με το φαγητό, αυτό είναι σημάδι ότι αξίζει να το διερευνήσεις βαθύτερα με επαγγελματική υποστήριξη. Στο Therapy Trace δουλεύουμε συχνά με ανθρώπους που θέλουν να ξαναβρούν αυτή τη σχέση εμπιστοσύνης με το σώμα τους, μέσα από λόγο αλλά και μέσα από το σώμα το ίδιο. Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε όσα περιέγραψα, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου. Είμαι εδώ.