Redefining the construction industry with innovative solutions, cuttin-edge technology and sustainable practices
Address
Phone:
Email Address:
Location:
Βελτίωση Αυτοεκτίμησης & Αυτοεικόνας
Η φωνή που ακούς πιο συχνά είναι η δική σου τι λέει;
Υπάρχει μια φωνή που μας συνοδεύει παντού. Στον καθρέφτη το πρωί. Στη δουλειά όταν κάνουμε ένα λάθος. Στις σχέσεις όταν διαφωνούμε ή όταν θέλουμε να ζητήσουμε κάτι. Στις αποφάσεις που αναβάλλουμε επ’ αόριστον γιατί δεν νιώθουμε «αρκετά έτοιμοι». Στις στιγμές που κάποιος μας κάνει ένα κομπλιμέντο και το πρώτο μας αντανακλαστικό είναι να το αναιρέσουμε.
Αυτή η φωνή είναι ο εσωτερικός κριτικός. Και για πολλούς ανθρώπους, είναι αδυσώπητος. Λέει πράγματα που δεν θα λέγαμε ποτέ σε έναν φίλο. Κρίνει, συγκρίνει, υποτιμά, αμφισβητεί. Και το πιο δύσκολο: τις περισσότερες φορές δεν τον αναγνωρίζουμε ως ξένη φωνή. Τον βιώνουμε ως αλήθεια.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα. Δεν είναι πεπρωμένο. Είναι μια μαθημένη στάση απέναντι στον εαυτό που σχηματίστηκε μέσα από εμπειρίες, σχέσεις και μηνύματα που λάβαμε πολύ νωρίς στη ζωή μας. Και αυτό που μαθαίνεται, μπορεί να ξαναμαθευτεί.
Αυτοεκτίμηση και αυτοεικόνα μια σημαντική διάκριση
Οι δύο αυτοί όροι συχνά χρησιμοποιούνται εναλλακτικά, αλλά περιγράφουν διαφορετικές αν και βαθιά αλληλένδετες εμπειρίες.
Η αυτοεικόνα είναι η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας το σύνολο των πεποιθήσεων, των χαρακτηρισμών και των αντιλήψεων που αποδίδουμε στον εαυτό μας. «Είμαι έξυπνος ή όχι», «είμαι αγαπητός ή όχι», «είμαι ικανός ή όχι», «είμαι ελκυστικός ή όχι». Η αυτοεικόνα είναι ο χάρτης που έχουμε σχεδιάσει για τον εαυτό μας και όπως κάθε χάρτης, μπορεί να είναι ανακριβής.
Η αυτοεκτίμηση είναι πιο βαθιά είναι η αίσθηση της αξίας μας. Όχι τι πιστεύουμε ότι είμαστε, αλλά πόσο πιστεύουμε ότι αξίζουμε. Αγάπη, σεβασμό, χαρά, χώρο στον κόσμο. Αυτή η αίσθηση αξίας δεν έχει να κάνει με τα επιτεύγματα, με την εμφάνιση ή με το αν αρέσουμε στους άλλους. Έχει να κάνει με κάτι πιο θεμελιώδες με το αν πιστεύουμε ότι αξίζουμε να υπάρχουμε, να χαιρόμαστε, να είμαστε ευτυχισμένοι, όχι παρά τα ελαττώματά μας αλλά μαζί με αυτά.
Πώς εκδηλώνεται η χαμηλή αυτοεκτίμηση στην καθημερινότητα
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση δεν έχει πάντα την εικόνα του ανθρώπου που «σκύβει το κεφάλι». Εκδηλώνεται με πολλούς και συχνά αναπάντεχους τρόπους.
Ο τελειομανής που δεν μπορεί να παραδώσει τίποτα αν δεν είναι άψογο γιατί αν κάνει λάθη, αυτό θα αποδείξει ότι δεν είναι αρκετός. Ο άνθρωπος που δεν μπορεί να πει «όχι», που θέτει τις ανάγκες των άλλων πάντα πριν τις δικές του, που βιώνει την απόρριψη ως καταστροφή. Ο άλλος που κυνηγά συνεχώς επιτεύγματα γιατί η αξία του είναι δεμένη με την απόδοσή του. Αυτός που αποφεύγει τις ευκαιρίες πριν καν τις δοκιμάσει γιατί η αποτυχία επιβεβαιώνει αυτό που ήδη πιστεύει για τον εαυτό του. Αλλά και ο επιθετικός που κρύβει πίσω από την επιθετικότητα βαθιά ευαλωτότητα. Ο ναρκισσιστικά αμυντικός που χρειάζεται συνεχή επιβεβαίωση γιατί η αίσθηση εαυτού είναι εύθραυστη. Αυτός που δεν ανέχεται την κριτική όχι από αλαζονεία, αλλά γιατί και η παραμικρή κριτική επιβεβαιώνει τον εσωτερικό κριτικό που ήδη φωνάζει.
Από πού έρχεται η χαμηλή αυτοεκτίμηση;
Η αυτοεκτίμηση δεν γεννιέται στο κενό. Διαμορφώνεται μέσα από τις σχέσεις κυρίως τις πρώιμες, με τους γονείς ή τους φροντιστές μας, αλλά και με σημαντικά πρόσωπα που ακολούθησαν. Ένα παιδί που μεγάλωσε με γονείς που ήταν υπερκριτικοί, απόντες συναισθηματικά, υπερπροστατευτικοί ή ασταθείς μαθαίνει κάτι για τον εαυτό του και για τον κόσμο: ότι δεν είναι αρκετός, ότι δεν είναι ασφαλής, ότι η αγάπη είναι υπό όρους. Αυτά τα μαθήματα δεν αποθηκεύονται ως συνειδητές σκέψεις αποθηκεύονται ως πεποιθήσεις, ως αντανακλαστικά, ως ο τρόπος που βιώνει κανείς τον εαυτό του αυτόματα και άμεσα, χωρίς να το σκέφτεται.
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης τα μηνύματα που λαμβάνουμε από το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον: σχολείο, συνομήλικοι, κοινωνικά πρότυπα, εμπειρίες απόρριψης ή ταπείνωσης που αφήνουν ίχνη βαθύτερα απ’ ό,τι φαίνεται. Και μετά υπάρχουν τα τραυματικά βιώματα εμπειρίες που δεν επεξεργάστηκαν ποτέ πλήρως και που συνεχίζουν να ορίζουν τον τρόπο που βλέπει κανείς τον εαυτό του.
Η σχέση με το σώμα και η αυτοεικόνα
Η αυτοεικόνα δεν είναι μόνο ψυχολογική είναι βαθιά σωματική. Ο τρόπος που βλέπουμε το σώμα μας, που κινούμαστε σε αυτό, που το παρουσιάζουμε στον κόσμο όλα αυτά είναι μέρος της αυτοεικόνας. Πολλοί άνθρωποι με χαμηλή αυτοεκτίμηση έχουν μια βαθιά δυσφορία με το σώμα τους ανεξάρτητα από την αντικειμενική του εμφάνιση. Το σώμα γίνεται καθρέφτης της εσωτερικής εικόνας: αν νιώθω ότι δεν αξίζω, το σώμα μου φαίνεται ελαττωματικό. Αν νιώθω ότι πρέπει να κρυφτώ, το σώμα μου καταλαμβάνει όσο λιγότερο χώρο γίνεται.
Η χοροκινητική εργασία αγγίζει αυτή τη διάσταση με έναν μοναδικό τρόπο. Μέσα από την κίνηση, το σώμα αρχίζει να βιώνεται διαφορετικά όχι ως αντικείμενο κρίσης αλλά ως μέσο έκφρασης, ως πηγή ευχαρίστησης, ως κάτι που ανήκει σε σένα και μπορεί να καταλαμβάνει χώρο με αξιοπρέπεια.
Η σταδιακή αλλαγή στον τρόπο που κανείς κινείται πιο γεμάτα, πιο παρόντα, με μεγαλύτερη αίσθηση χώρου δεν είναι μόνο σωματική αλλαγή. Είναι ψυχολογική αλλαγή που ζωντανεύει από μέσα.
Η Γιουγκιανή διάσταση – η Σκιά και ο αληθινός εαυτός
Από Γιουγκιανή οπτική, η χαμηλή αυτοεκτίμηση συνδέεται συχνά με μια περιορισμένη, μονόπλευρη εικόνα του εαυτού μια εικόνα που έχει αποκόψει πολλά κομμάτια και τα έχει στείλει στη Σκιά. Αυτά τα αποκομμένα κομμάτια δεν είναι πάντα «σκοτεινά» συχνά είναι δυνάμεις, ικανότητες, επιθυμίες και ανάγκες που κάποτε κρίθηκαν ανεπιθύμητες ή επικίνδυνες. Η επιθετικότητα που δεν επιτράπηκε να εκφραστεί. Η φιλοδοξία που εγκαταλείφθηκε. Η ανάγκη για φροντίδα που θάφτηκε κάτω από την αυτάρκεια. Η δημιουργικότητα που ποτέ δεν πήρε χώρο. Η συνάντηση με αυτά τα κομμάτια η σταδιακή ενσωμάτωσή τους στην εικόνα του εαυτού είναι μια βαθιά διαδικασία αυτοαποδοχής. Και η αυτοαποδοχή είναι το θεμέλιο της αληθινής αυτοεκτίμησης.
Τι σημαίνει «βελτίωση» αυτοεκτίμησης στη θεραπεία
Η λέξη «βελτίωση» μπορεί να παραπλανήσει. Η θεραπεία δεν φτιάχνει μια καινούργια, πιο λαμπερή εκδοχή του εαυτού. Δεν σε κάνει κάποιον που δεν αμφιβάλλει ποτέ, που δεν πληγώνεται, που έχει πάντα αυτοπεποίθηση. Αυτό που αλλάζει είναι βαθύτερο και πιο ουσιαστικό. Η σχέση με τον εσωτερικό κριτικό γίνεται διαφορετική δεν εξαφανίζεται, αλλά παύει να είναι αυτόματα αλήθεια. Αρχίζεις να τον αναγνωρίζεις: «αυτή είναι ο κριτικός, όχι εγώ». Και αυτή η διάκριση αλλάζει τα πάντα.
Η αίσθηση αξίας αρχίζει σταδιακά να αποδεσμεύεται από τα εξωτερικά επιτεύγματα, την έγκριση των άλλων και την τελειότητα και να έχει μια πιο εσωτερική, πιο σταθερή βάση. Όχι γιατί είσαι τέλειος, αλλά γιατί αξίζεις ακόμα και όταν δεν είσαι τέλειος. Τα όρια γίνονται πιο φυσικά όχι ως άμυνα, αλλά ως έκφραση σεβασμού στον εαυτό. Οι επιλογές γίνονται πιο δικές σου λιγότερο υπαγορευμένες από τον φόβο της κρίσης. Η σχέση με το σώμα γίνεται πιο ήπια.
Και σιγά σιγά, η φωνή που ακούς πιο συχνά αρχίζει να αλλάζει τόνο. Δεν γίνεται τέλεια αλλά γίνεται πιο δίκαιη. Πιο ανθρώπινη. Πιο δική σου.
Για ποιους είναι κατάλληλη η θεραπεία
Η θεραπευτική εργασία με την αυτοεκτίμηση και την αυτοεικόνα είναι κατάλληλη για ανθρώπους που αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε κάποιο από τα παρακάτω. Τελειομανία και αδυναμία να αποδεχτούν το «αρκετά καλό». Υπεραρεσκεία και δυσκολία να θέτουν όρια. Επίμονη σύγκριση με τους άλλους που αφήνει πάντα αίσθηση ανεπάρκειας. Δυσκολία να δεχτούν φροντίδα, επαίνους ή αγάπη. Αίσθηση ότι πρέπει να κερδίσουν το δικαίωμα να υπάρχουν. Χρόνια αίσθηση ότι δεν ανήκουν πουθενά. Δυσφορία με το σώμα και την εμφάνιση που επηρεάζει την καθημερινότητα.
Δεν χρειάζεται να έχεις «σοβαρό πρόβλημα» για να αξίζει να δουλέψεις αυτό το κομμάτι. Αρκεί να νιώθεις ότι η σχέση σου με τον εαυτό σου θα μπορούσε να είναι πιο ήπια, πιο δίκαιη, πιο ελεύθερη.