Redefining the construction industry with innovative solutions, cuttin-edge technology and sustainable practices
Address
Phone:
Email Address:
Location:
Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής
Δεν είναι για το φαγητό
Αυτό είναι το πρώτο και ίσως το πιο σημαντικό πράγμα που χρειάζεται να ειπωθεί: οι διαταραχές πρόσληψης τροφής δεν είναι για το φαγητό. Δεν είναι θέμα δίαιτας, θέλησης ή εμφάνισης. Δεν είναι επιλογή, επιπολαιότητα ή ματαιοδοξία. Είναι από τις πιο σύνθετες και βαθιά ανθρώπινες ψυχολογικές εμπειρίες εκφράσεις εσωτερικού πόνου που δεν βρήκε άλλον δρόμο για να γίνει ορατός.
Το φαγητό η κατανάλωσή του, η αποφυγή του, ο έλεγχός του γίνεται η γλώσσα μέσα από την οποία εκφράζονται πράγματα που δεν έχουν βρει λόγια. Αισθήματα ανεπάρκειας, ανεξέλεγκτης αγωνίας, βαθιάς ανάγκης για έλεγχο σε έναν κόσμο που φαίνεται ανεξέλεγκτος, δυσκολίας να κατοικείς στο σώμα σου, αναζήτησης ασφάλειας σε μια εποχή που η ασφάλεια δεν ήταν δεδομένη. Αυτή η κατανόηση δεν ελαχιστοποιεί τη σοβαρότητα των διαταραχών πρόσληψης τροφής αντίθετα, τη βαθαίνει. Γιατί σημαίνει ότι η θεραπεία δεν μπορεί να περιοριστεί στη διαχείριση της συμπεριφοράς γύρω από το φαγητό. Πρέπει να αγγίξει αυτό που πραγματικά βρίσκεται στη βάση.
Τι είναι οι διαταραχές πρόσληψης τροφής
Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής είναι μια κατηγορία ψυχολογικών καταστάσεων που χαρακτηρίζονται από διαταραγμένη σχέση με το φαγητό, το σώμα και την εικόνα του εαυτού. Εμφανίζονται με διαφορετικές μορφές και συχνά με αλληλεπικαλυπτόμενα χαρακτηριστικά.
Η Ψυχογενής Ανορεξία χαρακτηρίζεται από έντονο περιορισμό της τροφής, βαθιά διαταραγμένη εικόνα σώματος και έντονο φόβο αύξησης βάρους ακόμα και όταν το σώμα βρίσκεται σε επικίνδυνα χαμηλό βάρος. Είναι μια από τις πιο σοβαρές ψυχιατρικές καταστάσεις, με σημαντικές σωματικές επιπτώσεις που απαιτούν πολλές φορές διεπιστημονική αντιμετώπιση.
Η Ψυχογενής Βουλιμία χαρακτηρίζεται από κύκλους υπερφαγίας που ακολουθούνται από αντισταθμιστικές συμπεριφορές εμετό, κατάχρηση καθαρτικών, υπερβολική άσκηση, νηστεία. Η βουλιμία συχνά «κρύβεται» καλύτερα από την ανορεξία το σώμα μπορεί να βρίσκεται σε φυσιολογικό βάρος και γι’ αυτό συχνά αναγνωρίζεται αργότερα και με μεγαλύτερο αίσθημα ντροπής.
Η Διαταραχή Υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων φαγητού, συχνά γρήγορα και μέχρι σημείου δυσφορίας, χωρίς αντισταθμιστικές συμπεριφορές. Συνοδεύεται συχνά από βαθιά αίσθηση ντροπής, αηδίας για τον εαυτό και απώλειας ελέγχου.
Υπάρχουν επίσης λιγότερο γνωστές μορφές η ορθορεξία, η παθολογική εμμονή με την «υγιεινή» διατροφή που γίνεται πηγή άγχους και απομόνωσης, και άλλες διαταραγμένες σχέσεις με το φαγητό που δεν εμπίπτουν σε έναν συγκεκριμένο διαγνωστικό κατηγοριοποίηση αλλά επηρεάζουν βαθιά την ποιότητα ζωής.
Η σχέση με το σώμα το κεντρικό ζήτημα
Σε όλες τις διαταραχές πρόσληψης τροφής, ένα στοιχείο είναι σχεδόν πάντα παρόν: μια βαθιά διαταραγμένη σχέση με το σώμα. Το σώμα βιώνεται ως εχθρός, ως αντικείμενο προς έλεγχο, ως πηγή ντροπής, ως κάτι που πρέπει να μεταμορφωθεί ή να τιμωρηθεί ή ως κάτι εντελώς ξένο, από το οποίο ο άνθρωπος έχει αποσυνδεθεί.
Αυτή η αποσύνδεση από το σώμα δεν είναι τυχαία. Πολύ συχνά έχει τις ρίζες της σε εμπειρίες που έκαναν το σώμα να αισθάνεται μη-ασφαλές τραυματικά βιώματα, εμπειρίες ντροπής, σχόλια που εσωτερικεύθηκαν και έγιναν φωνές μέσα στο κεφάλι. Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, η αποσύνδεση από το σώμα είναι συχνά και αποσύνδεση από τα συναισθήματα γιατί τα συναισθήματα κατοικούν στο σώμα, και αν το σώμα γίνει σιωπηλό, γίνονται σιωπηλά κι αυτά.
Η επανασύνδεση με το σώμα με ηπιότητα, με σεβασμό, με υπομονή είναι ένας από τους κεντρικούς στόχους της θεραπείας.
Γιατί η χοροκινητική προσέγγιση είναι ιδιαίτερα σημαντική
Σε καμία άλλη περιοχή η χοροκινητική ψυχοθεραπεία δεν έχει τόσο ουσιαστικό ρόλο όσο στις διαταραχές πρόσληψης τροφής. Και αυτό δεν είναι τυχαίο γιατί το κεντρικό ζήτημα δεν είναι ψυχολογικό μόνο, είναι σωματικό.
Όταν κάποιος έχει βιώσει το σώμα του ως εχθρό για χρόνια, η καθαρά λεκτική θεραπεία αγγίζει τα όρια της. Μπορείς να μιλάς για το σώμα σου αλλά αυτό είναι διαφορετικό από το να κατοικείς σε αυτό. Η χοροκινητική εργασία δημιουργεί μια άλλη δυνατότητα: να ξαναβρεθείς μέσα στο σώμα σου. Να νιώσεις ότι το σώμα δεν είναι εχθρός αλλά σύμμαχος. Ότι η κίνηση μπορεί να είναι έκφραση και όχι τιμωρία. Ότι το σώμα έχει τη δική του σοφία και αξίζει να ακουστεί.
Το Laban Movement Analysis επιτρέπει μια λεπτή παρατήρηση των κινητικών μοτίβων πώς κινείται κάποιος στον χώρο, πόσο χώρο καταλαμβάνει, ποια η ποιότητα της κίνησης. Αυτά τα μοτίβα αποκαλύπτουν πολλά για τη σχέση του ατόμου με το σώμα του και με τον κόσμο.
Το Authentic Movement δίνει στο σώμα την ελευθερία να εκφραστεί χωρίς κρίση μια εμπειρία που για πολλούς ανθρώπους με διαταραχές πρόσληψης τροφής είναι εντελώς άγνωστη. Να κινείσαι χωρίς να αξιολογείσαι. Να υπάρχεις στο σώμα σου χωρίς να το κρίνεις.
Η κλινική εμπειρία με την Ψυχογενή Ανορεξία
Ως επαγγελματίας φέρω ουσιαστική κλινική εμπειρία από τη δουλειά με ασθενείς με Ψυχογενή Ανορεξία στα πλαίσια της Α΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής του Αιγινητείου Νοσοκομείου. Αυτή η εμπειρία διαμόρφωσε βαθιά την κατανόησή της για την πολυπλοκότητα των διαταραχών πρόσληψης τροφής για την ανάγκη διεπιστημονικής συνεργασίας, για τη λεπτή ισορροπία μεταξύ σωματικής ασφάλειας και ψυχολογικής εξερεύνησης, για τη σημασία της θεραπευτικής σχέσης ως βάσης εμπιστοσύνης σε έναν κόσμο που έχει γίνει βαθιά απειλητικός. Η εργασία με ανορεξία ιδιαίτερα απαιτεί υπομονή, σεβασμό στον ρυθμό του ατόμου και βαθιά επίγνωση ότι η αντίσταση στη θεραπεία δεν είναι εμπόδιο αλλά είναι μέρος της θεραπείας. Η ανορεξία δεν είναι μια συμπεριφορά που πρέπει απλώς να σταματήσει. Είναι μια λύση που κάποτε βοήθησε και η θεραπεία δεν την αφαιρεί απλώς, αλλά βοηθά το άτομο να βρει νέες λύσεις, νέους τρόπους να κατοικεί στον κόσμο.
Η ντροπή το πιο σιωπηλό και πιο βαρύ συναίσθημα
Σε σχεδόν κάθε διαταραχή πρόσληψης τροφής, η ντροπή είναι πανταχού παρούσα. Ντροπή για το σώμα. Ντροπή για τη συμπεριφορά το κρυφό φαγητό, ο εμετός, ο υπερέλεγχος. Ντροπή για το ότι «δεν τα καταφέρνεις». Ντροπή που κρατά σιωπηλή την εμπειρία, που εμποδίζει να ζητηθεί βοήθεια, που κάνει τη μοναξιά ακόμα βαθύτερη.
Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορεί να προσφέρει η θεραπεία είναι η εμπειρία να μιλήσεις για αυτά για όλα αυτά και να μην κριθείς. Να ακουστείς με κατανόηση και όχι με αποστροφή. Αυτή η εμπειρία από μόνη της η εμπειρία ότι μπορείς να είσαι ολόκληρος, ακόμα και στα πιο σκοτεινά σου μέρη, και να εξακολουθείς να είσαι αποδεκτός είναι βαθιά θεραπευτική.
Η διεπιστημονική διάσταση
Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής ιδιαίτερα στις πιο σοβαρές εκφάνσεις τους απαιτούν συχνά διεπιστημονική αντιμετώπιση: ψυχοθεραπεία, ιατρική παρακολούθηση, διατροφολογική υποστήριξη. Η ψυχοθεραπεία δεν λειτουργεί απομονωμένα λειτουργεί ως μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου φροντίδας, σε συνεργασία με άλλους επαγγελματίες υγείας όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. Η ψυχολογική εργασία εστιάζει σε αυτό που βρίσκεται στη βάση στις ψυχολογικές, σχεσιακές και σωματικές διαστάσεις της εμπειρίας συμπληρώνοντας και ενισχύοντας οποιαδήποτε άλλη μορφή υποστήριξης λαμβάνει ο θεραπευόμενος.
Για ποιους είναι κατάλληλη η θεραπεία
Η θεραπευτική υποστήριξη απευθύνεται σε ενήλικες που βιώνουν οποιαδήποτε μορφή διαταραγμένης σχέσης με το φαγητό και το σώμα είτε αυτή έχει λάβει επίσημη διάγνωση είτε όχι. Δεν χρειάζεται να βρίσκεσαι «αρκετά άρρωστος» για να δικαιούσαι βοήθεια. Αν η σχέση σου με το φαγητό ή με το σώμα σου σε απασχολεί, σε περιορίζει ή σε πονά αυτό είναι αρκετό.
Ένα βήμα προς μια διαφορετική σχέση με τον εαυτό
Η θεραπεία δεν υπόσχεται ένα «τέλειο» σώμα ή μια «σωστή» σχέση με το φαγητό. Υπόσχεται κάτι βαθύτερο και πιο ουσιαστικό: μια πορεία προς μια σχέση με τον εαυτό που δεν χρειάζεται πια να μεσολαβείται από το φαγητό. Όπου το σώμα μπορεί να βιωθεί με ηπιότητα αντί για εχθρότητα. Όπου ο πόνος μπορεί να βρει άλλους δρόμους για να εκφραστεί και να ακουστεί. Αυτή η πορεία δεν είναι γραμμική και δεν είναι γρήγορη. Αλλά είναι πραγματική και αξίζει κάθε βήμα.