Redefining the construction industry with innovative solutions, cuttin-edge technology and sustainable practices
Address
Phone:
Email Address:
Location:
Διαχείριση Άγχους και Στρες
Το άγχος δεν είναι ο εχθρός αλλά δεν πρέπει να είναι ο αφέντης
Όλοι γνωρίζουμε το άγχος. Είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας ένα σύστημα συναγερμού που εξελίχθηκε για να μας προστατεύει. Όταν κάτι απειλητικό πλησιάζει, το σώμα αντιδρά: η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα, η αναπνοή επιταχύνεται, οι μύες τεντώνονται, ο νους οξύνεται. Αυτή η αντίδραση είχε κάποτε έναν πολύ συγκεκριμένο σκοπό επιβίωση.
Το πρόβλημα είναι ότι το νευρικό σύστημα δεν διακρίνει πάντα μεταξύ ενός πραγματικού κινδύνου και μιας δύσκολης συνάντησης στη δουλειά, μιας αμήχανης κοινωνικής κατάστασης, ή μιας σκέψης για το μέλλον που δεν ελέγχουμε. Αντιδρά το ίδιο με πλήρη ετοιμότητα μάχης ή φυγής σε καταστάσεις που δεν απαιτούν τίποτα από αυτά. Και όταν αυτή η αντίδραση γίνεται χρόνια όταν το σύστημα συναγερμού δεν σβήνει ποτέ πραγματικά τότε το άγχος δεν είναι πλέον προστατευτικό. Γίνεται εξαντλητικό. Γίνεται ο φακός μέσα από τον οποίο βλέπεις τα πάντα. Γίνεται ο αφέντης.
Άγχος και στρες μια σημαντική διάκριση
Οι δύο αυτοί όροι χρησιμοποιούνται συχνά εναλλακτικά, αλλά περιγράφουν διαφορετικές εμπειρίες.
Το στρες είναι συνήθως μια αντίδραση σε εξωτερικούς παράγοντες πίεση στη δουλειά, οικονομικές δυσκολίες, συγκρούσεις στις σχέσεις, υπερφόρτωση υποχρεώσεων. Είναι κατά κανόνα δεμένο με κάτι συγκεκριμένο, και συχνά υποχωρεί όταν η κατάσταση αλλάζει. Αλλά ακόμα και το «φυσιολογικό» στρες, όταν γίνεται χρόνιο, αφήνει βαθιά σημάδια στο σώμα και στην ψυχή.
Το άγχος είναι πιο πολύπλοκο. Συχνά δεν χρειάζεται έναν συγκεκριμένο εξωτερικό λόγο για να είναι εκεί. Ζει στο εσωτερικό στον τρόπο που σκεφτόμαστε, στις προσδοκίες που έχουμε για τον εαυτό μας, στις πεποιθήσεις που κρατάμε για τον κόσμο. Μπορεί να υπάρχει ακόμα και όταν τα πράγματα «πάνε καλά» στην επιφάνεια. Μπορεί να είναι ένα σταθερό φόντο που ποτέ δεν σβήνει εντελώς.
Πώς εκδηλώνεται το χρόνιο άγχος
Το χρόνιο άγχος δεν έχει πάντα την κλασική μορφή που φανταζόμαστε. Δεν είναι πάντα κρίση πανικού ή έντονη αγωνία. Συχνά είναι πιο διακριτικό — και ακριβώς γι’ αυτό πιο εύκολο να αγνοείται ή να ομαλοποιείται.
Μπορεί να εκδηλώνεται ως υπερκινητικότητα σκέψης, ένα μυαλό που δεν σταματά, που ανακυκλώνει τα ίδια σενάρια, που αναλύει, προβλέπει, ανησυχεί. Ακόμα και τη νύχτα, ακόμα και όταν το σώμα κουράστηκε.
Ως σωματικά συμπτώματα που δεν βρίσκουν ιατρική εξήγηση χρόνια ένταση στους ώμους και τον αυχένα, πονοκέφαλοι, πεπτικές διαταραχές, δυσκολία στην αναπνοή, αϋπνία, χρόνια κόπωση.
Ως αποφυγή η τάση να αποφεύγεις καταστάσεις, ανθρώπους ή αποφάσεις που προκαλούν άγχος. Στην αρχή φαίνεται ανακουφιστικό. Με τον καιρό, ο κόσμος γίνεται μικρότερος.
Ως τελειομανία και υπερέλεγχος η ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα γιατί αν δεν τα ελέγχεις, κάτι θα πάει στραβά. Ο υπερέλεγχος είναι συχνά άγχος μεταμφιεσμένο σε οργάνωση.
Ως ευερεθιστότητα και χαμηλή ανοχή στη ματαίωση το να «πετάγεσαι» εύκολα, να χάνεις υπομονή, να νιώθεις ότι τα μικρά πράγματα σε εξαντλούν δυσανάλογα.
Ως αίσθηση μη-παρουσίας το να είσαι σωματικά κάπου αλλά νοητικά αλλού. Να δυσκολεύεσαι να παραμείνεις στο παρόν, γιατί το μυαλό τρέχει συνεχώς στο τι μπορεί να συμβεί αύριο, την άλλη εβδομάδα, σε ένα χρόνο.
Οι ρίζες του άγχους πέρα από τα συμπτώματα
Μια από τις πιο σημαντικές αρχές της θεραπευτικής προσέγγισης είναι ότι το άγχος δεν αντιμετωπίζεται μόνο στο επίπεδο των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα είναι σήματα η γλώσσα με την οποία η ψυχή και το σώμα επικοινωνούν ότι κάτι χρειάζεται προσοχή. Αν απλώς κάνουμε σιωπή στα σήματα χωρίς να ακούσουμε το μήνυμα, το άγχος επιστρέφει συχνά πιο δυνατό.
Η βαθύτερη ερώτηση δεν είναι «πώς να σταματήσω να αγχώνομαι» αλλά «τι προσπαθεί να μου πει το άγχος μου». Μερικές φορές η απάντηση βρίσκεται σε πρακτικές υπερφορτώσεις και σαφή όρια που δεν έχουν τεθεί. Άλλες φορές βρίσκεται βαθύτερα σε πεποιθήσεις για τον εαυτό («δεν είμαι αρκετός», «δεν είμαι ασφαλής», «πρέπει να κάνω τα πάντα τέλεια για να αγαπηθώ»), σε παλιές εμπειρίες που δεν έχουν βρει επεξεργασία, σε σχεσιακά μοτίβα που επαναλαμβάνονται.
Η ψυχοδυναμική εξερεύνηση φωτίζει αυτές τις ρίζες. Όχι για να «ψάξουμε κάποιον να κατηγορήσουμε» αλλά για να κατανοήσουμε από πού έρχεται αυτό που βιώνουμε, και πώς μπορούμε να αρχίσουμε να επιλέγουμε διαφορετικά.
Το σώμα στο επίκεντρο η σωματική διάσταση του άγχους
Το άγχος δεν είναι μόνο ψυχολογικό φαινόμενο είναι βαθιά σωματικό. Και αυτό είναι ένα από τα σημεία όπου η χοροκινητική και σωματοκεντρική προσέγγιση προσφέρει κάτι που η καθαρά λεκτική θεραπεία δεν μπορεί πάντα να αγγίξει.
Το σώμα που έχει μάθει να ζει σε συνεχή εγρήγορση «κρατά» αυτή την κατάσταση στους μύες, στην αναπνοή, στη στάση, στον τόνο. Ακόμα και όταν το μυαλό «ξέρει» ότι δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, το σώμα συνεχίζει να δρα σαν να υπάρχει.
Η εργασία μέσα από την κίνηση, την αναπνοή και τη σωματική επίγνωση βοηθά το νευρικό σύστημα να βρει εκ νέου την ισορροπία. Να μάθει να διακρίνει μεταξύ πραγματικής απειλής και φανταστικής. Να αισθανθεί ασφάλεια όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως σωματική εμπειρία.
Αυτή η σωματική επανεκπαίδευση είναι εξίσου σημαντική με την ψυχολογική κατανόηση. Γιατί το άγχος δεν λύνεται μόνο με το να το καταλαβαίνεις λύνεται και με το να το βιώνεις διαφορετικά, από μέσα.
Τι περιλαμβάνει η θεραπευτική δουλειά με το άγχος
Η εργασία με το άγχος και το στρες είναι πολυεπίπεδη και διαμορφώνεται στις ανάγκες κάθε ατόμου. Στο πλαίσιο των συνεδριών μπορεί να περιλαμβάνει:
- Την εξερεύνηση των ριζών τι τρέφει το άγχος, πού ξεκίνησε, ποιες πεποιθήσεις και εμπειρίες το συντηρούν. Αυτή η κατανόηση δεν αρκεί από μόνη της αλλά είναι απαραίτητη βάση για οποιαδήποτε ουσιαστική αλλαγή.
- Την εργασία με τα σχήματα σκέψης που τροφοδοτούν το άγχος τις καταστροφικές σκέψεις, τις υπεργενικεύσεις, τις αυτόματες αρνητικές πεποιθήσεις. Όχι με την άρνησή τους, αλλά με την αναγνώρισή τους ως μοτίβα και την εξερεύνηση εναλλακτικών τρόπων να βλέπεις την κατάσταση.
- Την σωματική εργασία τεχνικές αναπνοής, επίγνωσης σώματος και κίνησης που βοηθούν το νευρικό σύστημα να ρυθμιστεί. Αυτές οι τεχνικές δεν είναι απλές «ασκήσεις χαλάρωσης» είναι τρόποι να επαναφέρεις το σώμα στο παρόν, να διακόψεις τον κύκλο της αγχώδους διέγερσης.
- Την εξερεύνηση των ορίων τι λέμε «ναι» ενώ θέλουμε να πούμε «όχι», πού εξαντλούμε τον εαυτό μας στη φροντίδα των άλλων, πού επιτρέπουμε παραβιάσεις που στη συνέχεια μας κοστίζουν.
Την ανάπτυξη εσωτερικών πόρων την εξερεύνηση και ενίσχυση εκείνων των εσωτερικών ικανοτήτων που βοηθούν στη ρύθμιση, στην ανθεκτικότητα και στην αίσθηση ασφάλειας από μέσα.
Όταν το άγχος γίνεται ταυτότητα
Ένα από τα πιο λεπτά και σημαντικά ζητήματα στη δουλειά με το άγχος είναι η στιγμή που το άγχος παύει να είναι κάτι που βιώνουμε και γίνεται κάτι που είμαστε. Όταν ο «αγχώδης τύπος» γίνεται ταυτότητα, η αλλαγή φαντάζει απειλητική γιατί τι θα έμενε αν δεν αγχωνόμουν;
Αυτή η διάσταση δεν αντιμετωπίζεται με κριτική ή πίεση. Αντιμετωπίζεται με περιέργεια: τι εξυπηρετεί το άγχος; Τι προστατεύει; Και τι θα γινόταν αν άρχιζες να πιστεύεις ότι μπορείς να είσαι ασφαλής χωρίς να αγχώνεσαι συνεχώς;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν έχουν εύκολες απαντήσεις. Αλλά η διαδικασία της εξερεύνησής τους σε έναν ασφαλή, υποστηρικτικό χώρο είναι από μόνη της βαθιά απελευθερωτική.