Το σώμα μου μιλούσε χρόνια. Εγώ δεν άκουγα

Ήταν ο τρίτος γιατρός που επισκεπτόμουν σε έξι μήνες για τον ίδιο λόγο. Χρόνιος πόνος στον αυχένα, πονοκέφαλοι που έρχονταν κάθε Δευτέρα σχεδόν με ακρίβεια ρολογιού, και μια κόπωση που δεν έφευγε ποτέ εντελώς, ακόμα και μετά από ξεκούραση. Οι εξετάσεις ήταν καθαρές. “Δεν βλέπω κάτι ανησυχητικό” έλεγε κάθε φορά ο γιατρός. “Μάλλον είναι στρες.”

Μάλλον είναι στρες. Αυτή η φράση την άκουγε για χρόνια χωρίς να της δίνει σημασία. Το στρες ήταν κάτι που είχαν όλοι. Δεν ήταν αιτία για να σταματήσεις, να αλλάξεις κάτι, να ζητήσεις βοήθεια.

Αυτή είναι μια ιστορία που ακούμε συχνά στο Therapy Trace. Με διαφορετικές λεπτομέρειες, διαφορετικά συμπτώματα, διαφορετικές ζωές. Αλλά με έναν κοινό παρονομαστή: ένα σώμα που μιλούσε και ένας νους που αρνιόταν να ακούσει.

Η γλώσσα που αγνοήσαμε

Το σώμα έχει τη δική του γλώσσα. Δεν χρησιμοποιεί λέξεις. Χρησιμοποιεί συμπτώματα, αισθήσεις, σήματα που εμφανίζονται πάντα με κάποιο λόγο, ακόμα και αν εκείνη τη στιγμή δεν τον βλέπουμε.

Ο πόνος στον αυχένα που εμφανίζεται κάθε Κυριακή βράδυ δεν είναι τυχαίος. Είναι η σωματική έκφραση της αγωνίας για τη Δευτέρα. Το στομάχι που σφίγγεται πριν από κάθε σημαντική συνάντηση δεν είναι “νευρικότητα που θα περάσει”. Είναι ο τρόπος που το σώμα σου εκφράζει μια ανησυχία που το μυαλό σου έχει μάθει να αγνοεί. Η κόπωση που δεν φεύγει με ύπνο δεν είναι “φάση”. Είναι ο οργανισμός που έχει εξαντλήσει τα αποθέματά του.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι το σώμα δεν μιλά. Είναι ότι έχουμε σταματήσει να το ακούμε.

Πώς μαθαίνουμε να μην ακούμε

Δεν γεννιόμαστε με αυτή την αδυναμία. Μαθαίνουμε να αποσυνδεόμαστε από το σώμα μέσα από εμπειρίες που μας δίδαξαν ότι αυτό είναι αναγκαίο ή ασφαλές.

Ένα παιδί που μεγαλώνει σε περιβάλλον όπου τα συναισθήματα δεν εκφράζονται, όπου “δεν κλαίνε τα αγόρια” ή “δεν έχεις λόγο να αγχώνεσαι”, μαθαίνει να αποσιωπά τις εσωτερικές καταστάσεις. Και συχνά, αυτό που δεν εκφράζεται λεκτικά βρίσκει διέξοδο μέσω του σώματος.

Ένας ενήλικας που ζει σε σταθερή υπερφόρτωση, που δεν έχει χρόνο να σταματήσει, να νιώσει, να επεξεργαστεί, μαθαίνει να λειτουργεί σε αυτόπιλοτο. Το σώμα εκπέμπει σήματα, αλλά ο ρυθμός της ζωής δεν αφήνει χώρο να τα ακούσεις.

Και έτσι, σιγά σιγά, ο πόνος γίνεται “φυσιολογικό υπόβαθρο”. Η κόπωση γίνεται “η κανονική μου κατάσταση”. Και τα σήματα που κάποτε ήταν ξεκάθαρα γίνονται τόσο μόνιμα που παύουν να γίνονται αντιληπτά ως σήματα.

Τα σώματα που ακούσαμε

Στο Therapy Trace έχουμε καθίσει απέναντι σε ανθρώπους που περιέγραφαν εμπειρίες που τώρα αναγνωρίζουμε ως παλιούς γνώριμους.

Η γυναίκα που έκανε τρία χρόνια φυσιοθεραπεία για τον αυχένα χωρίς αποτέλεσμα, μέχρι που ξεκίνησε να δουλεύει με το άγχος της εργασίας. Μέσα σε δύο μήνες, ο πόνος που είχε ζήσει μαζί του για χρόνια μειώθηκε δραματικά.

Ο άντρας που είχε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου για μια δεκαετία και είχε δοκιμάσει κάθε διατροφή και κάθε γαστρεντερολόγο. Όταν άρχισε να επεξεργάζεται τον πόνο που κουβαλούσε από μια δύσκολη παιδική ηλικία, τα συμπτώματα άρχισαν να υποχωρούν.

Η νέα γυναίκα που έπαθε επανειλημμένα κρίσεις πανικού στο μετρό και δεν καταλάβαινε γιατί, μέχρι που εξερεύνησε τη σύνδεση με ένα τραυματικό γεγονός αποχωρισμού χρόνια πριν.

Δεν τα αναφέρουμε αυτά για να πούμε ότι κάθε σωματικό πρόβλημα έχει ψυχολογική αιτία. Αυτό θα ήταν υπεραπλούστευση. Αλλά για να πούμε ότι πολύ πιο συχνά από ό,τι φανταζόμαστε, το σώμα εκφράζει αυτό που ο νους δεν έχει βρει τρόπο να επεξεργαστεί.

Τα σήματα που αξίζει να αρχίσεις να ακούς

Δεν χρειάζεται να φτάσεις στο σημείο που έφτασε κάποιος από τα παραπάνω παραδείγματα. Υπάρχουν μικρότερα, καθημερινά σήματα που μπορούν να ανοίξουν μια διαφορετική συνομιλία με το σώμα σου.

Ποια μέρη του σώματος σου φαίνεται να κρατούν συνέχεια ένταση; Ώμοι, σαγόνι, κοιλιά; Σε ποιες καταστάσεις εμφανίζονται συγκεκριμένα συμπτώματα και πότε υποχωρούν; Υπάρχουν σωματικές αισθήσεις που σε συνοδεύουν σε συγκεκριμένες σχέσεις ή καταστάσεις χωρίς να έχεις ποτέ αναρωτηθεί γιατί;

Αυτές οι ερωτήσεις δεν απαιτούν άμεσες απαντήσεις. Απαιτούν απλώς την ετοιμότητα να αρχίσεις να τις θέτεις.

Η επιστροφή στο σώμα

Η επανασύνδεση με το σώμα μετά από χρόνια αποσύνδεσης δεν είναι αυτόματη. Και για πολλούς ανθρώπους, η ιδέα “να ακούσεις το σώμα σου” είναι ακατανόητη ή ακόμα και τρομακτική, γιατί δεν ξέρουν πώς να το κάνουν ή φοβούνται τι μπορεί να βρουν.

Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η θεραπεία μέσω κίνησης έχει τόση αξία στη δουλειά που κάνουμε στο Therapy Trace. Δεν ζητά από τον άνθρωπο να “καταλάβει” τι νιώθει πριν το νιώσει. Δεν απαιτεί λεκτική επεξεργασία ως αφετηρία. Αντίθετα, δουλεύει απευθείας με τις σωματικές αισθήσεις, με τον τρόπο που κινείσαι, αναπνέεις, καταλαμβάνεις τον χώρο.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, πολλοί άνθρωποι ανακαλύπτουν για πρώτη φορά ότι το σώμα τους δεν είναι εχθρός που πρέπει να ελεγχθεί ή να αγνοηθεί. Είναι σύμμαχος που μιλούσε συνεχώς και περίμενε να ακουστεί.

Το βήμα που αλλάζει τα πάντα

Δεν υπάρχει μια μαγική στιγμή στην οποία κάποιος αποφασίζει να αρχίσει να ακούει το σώμα του. Συνήθως η αλλαγή έρχεται σταδιακά, μέσα από μικρές στιγμές παρατήρησης που αθροίζονται.

Αλλά υπάρχουν στιγμές κατωφλίου. Στιγμές στις οποίες ο πόνος, η κόπωση ή η δυσφορία γίνονται αρκετά δυνατά για να μην μπορούν πλέον να αγνοηθούν. Και αν φτάσεις σε μια τέτοια στιγμή, αξίζει να τη δεις ως πρόσκληση, όχι ως αποτυχία.

Το σώμα σου δεν έχει μνησικακία. Δεν τιμωρεί. Απλώς εκφράζει. Και αν αρχίσεις να ακούς, θα ανακαλύψεις ότι αυτά που λέει είναι συχνά ακριβώς αυτά που χρειάζεσαι να ακούσεις.

Αν αναγνωρίζεσαι σε αυτό που περιγράφεται εδώ, μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί μου. Είμαι εδώ.